EVLATTAN BABAYA VEFA

KERKÜKLÜ EDEBİYAT TARİHÇİSİ, ARAŞTIRMACI YAZAR VE ÖĞRETMEN MERHUM HASAN İZZET ÇARDAĞLI'NIN KIZI,

BABASININ HAZIRLADIĞI ANCAK VEFATINDAN DOLAYI YAYIN HAYATIMIZA KAZANDIRAMADIĞI ONLARCA ÇALIŞMALARINDAN BİRİ OLAN "HİKÂYELİ HORYAT VE ATASÖZLERİMİZ" ADLI KİTABINI OSMANLICA VE ARAPÇADAN GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİNE AKTARARAK TÜRK KÜLTÜR HAYATIMIZA KAZANDIRDI.
TEŞEKKÜRLER MÜBECCEL ÖĞRETMENİM!..
HASAN İZZET ÇARDAĞLI RUHUN ŞAD OLSUN!..

HASAN İZZET ÇARDAĞLI KİMDİR?
(Biyografisi)

Türkmen edebiyatının tanınmış araştırmacı yazar ve şairlerinden Hasan İzzet Çardağlı, 1934 yılında Kerkük’e bağlı Çardağlı köyünde üç çocuklu bir çiftçi ailesinin üçüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası İzzet Zeynel Bey, annesi Fehime Hanım’dır. Baba İzzet aynı zamanda köyün ileri gelen ağalarından olup ziraat işleri ile uğraşırdı. Annesi Fehime Hanım 1938 yılında vefat edince aile Kerkük’e göçtü. Hasan İzzet teyzesinin yanına yerleşti. 1971 yılında babasını kaybetti.
Hasan İzzet, ilkokul öğrenimini Kerkük Elfaysal İlkokulu’nda, ortaokulu El-Şarkiyya Ortaokulu’nda okudu. Lise öğrenimini 1954 yılında Bağdat Öğretmen Okulu’nda tamamlayarak ve öğretmen oldu. Aynı yıl içinde Kerkük Yayçı İlkokulu’na öğretmen olarak atandı. Kerkük Elizze İlkokulu ile Talimtepe İlkokulu’nda uzun yıllar, Arap dili ve edebiyatı ile spor öğretmeni olarak görev yaptı. Hasan İzzet, askerlik hizmeti yapmadı, çünkü o dönemlerde devletin öğretmen ihtiyacından dolayı öğretmenlere askerlikgörevi yaptırılmıyordu.
1966 yılında Pakize Hanım ile evlendi ve bu evlilikten beş evlat sahibi oldu. İyi bir öğretmen olmanın yanı sıra iyi bir aydın insan olduğu için çocuklarının eğitimine de önem verdi. Evlatları, Hamdi (lise matematikte öğretmeni), Özlem (lise Arapça öğretmeni), Muazzez (ilkokul Türkçe öğretmeni), Mübeccel (ilkokul Türkçe öğretmeni) ve Hilmi’dir (petrol şirketinde memur).
Kerkük Reşit İlkokulu’nda çalışırken 1983 yılında 29 yıllık öğretmenlik hayatına son vererek emeklilik hayatına atıldı.
Uzun yıllar kalp yetmezliği rahatsızlığı çeken Hasan İzzet Çardağlı, 68 yıllık ömrünü 28.04.2002 tarihinde tamamlayarak Hakk’ın rahmetine kavuştu. Mezarı (türbesi) Kerkük Şehitler Mezarlığındadır.
Hasan İzzet, öğretmenlik yaptığı yıllarda, 1964 yılında, Dimeşk Hukuk Fakültesi’ne kayıt yaptırdı ve buradan 1973 yılında mezun oldu. Emeklilik hayatına atılınca bir süre avukatlık yaptı. Ancak kendisini edebiyat dünyasına kaptırdığı için emeklilik hayatını son nefesine kadar edebî alanda araştırmalar yaparak ve kitaplar yazarak geçirdi.
Çok okumanın yanı sıra iyi bir araştırmacı idi. 1956 yılından itibaren çeşitli dergi ve gazetelerde makaleler yazmaya başladı. “Yeni Öğretmen Kalemler” köşesi ile Arapça yayın yapan “El Turas El Şa’bi”, “Kulluşey” ve “Kerkük” gibi gazete ve dergilerinde Arapça yazıları ile tanındı. Yine “Afak”, “Beşir”, “Kardeşlik”, “Yurt” ve “Birlik Sesi” gibi gazetelerde, dergilerde sayısız inceleme ve araştırma yazıları yayınlandı. Türk kültürü ile ilgili araştırmalarını Türkçeden Arapçaya çevirerek okuyucuların ilgisini çekti. Yaptığı araştırma ve incelemelerin yanında kültür hayatımıza kazandırdığı basılı eserleriyle Irak Türkmen Edebiyatı’nda büyük bir boşluğu doldurdu.
Hasan İzzet, kültür adamı olduğu için siyasetini milletini, vatanını ve Türk dilini seven nesiller yetiştirmek üzerine kurdu. Dersin girdiği öğrencilerini evlerinde ziyaret ederek onların daha iyi yetişmesine ve özellikle Türk kültürüne düşkün olmalarına ön ayak oldu.
Hasan İzzet, şiir okumayı severdi. Hem Türkçe hem de Arapça şiirleri etkili sesleriyle okuyarak Türk kültürüne düşkün bir neslin yetişmesine vesile oldu. Türk ve Arap edebiyatlarının gözde isimlerinden Fuzûlî, Mehmet Akif Ersoy, Halil Cibran, Nesîmi, Ömer Hayyam gibi şair ve yazarlardan etkilenerek çevresinde edebiyatı seven ve edebiyata ilgi duyan öğrenciler yetiştirdi.
Hasan İzzet Çardağlı, ileri derecede Arapça, Farsça ve İngilizce biliyordu. Türk kültür ve edebiyatını Arap dünyasına tanıtmak için bazı eserlerini Arapça yazmıştır. Yazdığı şiirleri her üç dile de tercüme ederek çeşitli dergi ve gazetelerde yayımladı, kitaplar hazırladı.
Hazırladığı ve basıma hazır onlarca kitabı bulunan Hasan İzzet Çardağlı’nın 1989 yılında kültür hayatımıza kazandırdığı, “Eski Nesil Türkmen Şairleri” (Şua’ra Ettürkmen Minelcil Elmazi) ve “Yeni Nesil Türkmen Şairleri” (Şua’ra Ettürkmen Elmuasirun) adında iki biyografik eseri mevcuttur:

Eski Nesil Türkmen Şairleri:
1989 yılında yayın hayatına giren kitapta Irak, şairler ülkesi olarak tanıtılmış. Irak, şiir konusunda çok zengindir. Hasan İzzet, bu kitabında Irak’ta geçmişten 20. Yüzyıla kadar olan süre içerisindeki önde gelen şairleri ele almış. Yazar, İmadettin Nesimi, Fuzuli, Osman Ruhi El Bağdadi gibi şairlerin hayatlarından ve şiirlerinden örnek vermiş. Bu şiirleri de Arapçaya çevirmiştir.

Yeni Nesil Türkmen Şairleri
Hasan İzzet, bu kitabını 1960’lı yıllardan itibaren hazırlamaya başlamıştır. O dönemde Irak’ta kitap hazırlamanın zor olduğu göz önüne alınınca eserin değeri ortaya çıkıyor. Yazar, geniş araştırma ve incelemeler yapmış, gazete ve dergileri taramış, çoğu şairlerle yüz yüze görüşmüştür. Kitap basılınca büyük ilgi görmüştür. Dr. Fazıl Mehdi Bayatlı, yaptığı değerlendirmesinde eserin önemine dikkatleri çekmiş ve hazırladığı "Türkmen Edebiyatı Tarihi" adlı eserinde geniş yer vermiştir.
Kitap, 14 Temmuz1959 katliamı görmüş ve yaşamış şairleri kalemine almıştır. Bu dönem, Türkmenler için siyasi, edebi ve sosyal yönden büyük bir değişime uğradığı bir dönemdir. Bu dönem şairleri, yazdıkları şiirlerle vatanseverliği öne çıkarmışlar ve edebiyatımıza büyük katkılar sağlamışlardır.
Hasan İzzet, 68 yıllık ömrü içerisinde yaşadığı olayları hikâyeleştirecek kadar usta bir yazardı. Hikâye çalışmalarını “Hayatımın En Kritik Saatleri” adı ile kitaplaştırdı ama bastırmaya ömrü yetmedi.
Hasan İzzet Çardağlı’nın bastırmaya imkânı bulamadığı ve ömrünün vefa etmediği baskıya hazır halde bekleyen eserlerinden bazıları şunlardır:
 Şuyuhu El-İslam
 Hayatımın En Kritik Saatleri
 Türkmen Edebiyatından Serbest Şiir
 Arap ve Türk Edebiyatından Seçtiklerim
 Horyat ve Atasözlerimizin Olayları
 Yâdıma Gelenler (şiir)
 Adlar (seçilen şiirler)
 Edebiyat Kervanı
 Horyatlarımız Üstüne Düşünceler

Hasan İzzet Çardağlı’nın 1989 yılında hazırladığı hatta basımı için yasal izinlerini dahi aldığı ancak savaş sebebiyle bastıramadığı “Horyat ve Atasözlerimizin Olayları” adındaki Osmanlıca yazılmış olan eserini, kızı Mübeccel Hanım “Hikâyeli Horyat ve Atasözlerimiz/ Hasan İzzet Çardağlı” adı ile günümüz yeni Türkçe alfabeye çevirerek basımını yaptırıp Türk kültür hayatına kazandırmıştır.

Ahmet Yanar

 

Yorum ekle