Kutsal tarihimizde devletlerimizde, Türkmen oymak aşiretlerimizden, Morca, Morcalı aşireti

Uzun yıllardan beri, Türk topraklarında

 

Yazan: Sadun KÖPRÜLÜ

Uzun yıllardan beri, Türk topraklarında kurulan Devletler, Türk Milletimizin varlığını, kimliğini, geçmişini, uygarlığını, Onur, Töresini

Büyüklüğünü göstermektedir.

Tarih boyunca, bu topraklarda tek Millet olan Türkler kurmuş oldukları büyük devletlerini ve Kahramanlıkla, yiğitlikle dolu tarihlerini savaşlar yansıtmaktadır.



Türk Milleti kültürlü, savaşçı, Atılgan, kahraman, yiğit bir millet olduğunu düşmanlar, alanlar bildikleri kadar, tarihlerin ilk sayfalarında Sanlarıyla yer almaktadır.



Türk milletimiz topraklarını, vatanlarını can, gönülden severek

Türk devletlerini tarih boyunca büyük Türk ulusu kanıyla savunmakla, varlığına sahip olmakla bu uğurda binlerce şehitler, canlar adak vererek bu vatanı, bu Türk topraklarını kanlarıyla, canlarıyla koruyarak, savunarak  kazanmışlardır.



Büyük Milletimiz atalarımız tarafından kurulmuş olan özerk Cumhuriyet, beylik, hanedanlarımız, ve bağımsız Cumhuriyet, Ata Beylikler, İmparatorluk devletlerimizi içermektedir.



Bu kurulan Türk devletlerimiz Atabeylerimiz, dünyanın her yerinde ve büyük coğrafyamız olan Türk dünyasında Oğuz hanın 24 boyundan olduğu tarih boyunca dünyanı Atalarımız Güçleriyle,

Yiğitlikleriyle

Yönetmişlerdir.



Varlı, üstün, Zengin, Altın Türk Tarihimizde, uygarlığıyla, gücüyle, kahramanlığıyla, tanınan 16 bağımsız Türk Devletlerin bulunmaları

Bir gerçektir.

Bu büyük Türk devletlerimizden.

Tarih kaynaklarının göstermiş olduğu Atalarımızla, toprak yurtlarımızın önemi

Dünya ulusları içinde en eski Türkler ön sırada gelmeklerini yansıtmaktadır.



Sayıları daha fazla olan Türk devletlerimiz

Milattan önce beşinci ve dördüncü yüzyılda ilk Türk soylarının, boylarının ortaya çıkmasıyla ilk Türk devletlerinin kurulması Türklerin iki bin beş yüz yıldan tarihin alanında varlığında var olan bir büyük ulus olduğunu doğrulamaktadır.



Kayıtlar, kaynaklar, belgeler Türk, Milletinin ilk Millet tek Millet savaşçı, yiğit olduğunu, hoşgörü, alçakgönüllü, insanlığı sever, iyelik, huzur getiren toprak, milletenine, bayrağına olan sevgisini, bağlılığını   fedakarlığıyla göstermektedir.



Tarihin ilk çağlarından yirminci yüzyılın son yarısına kadar Türkler dünyanın her yerinde, her yanında birçok devlet kurmuşlardır.

Ve yönetmişlerdir.



İlk kurulan Türk devleti milattan önce 4. yüzyılda ortaya çıkan Saka-İskit İmparatorluğu'dur.



İki bin dört yüz yıl ara ile kurulan bu devletlerin arasında kalan sürede Türkler birçok devlet kurmuşlardır ve yönetmişlerdir.



Türkler tarihin varlığı olarak, şanı, temiz yönü, onuru, türesi olarak



Başka Milletlerden daha fazla savaşlarda yiğitlikle tanınarak, hak uğrunda, toprak, vatanları, Allah uğrunda şehit olarak birçok özellikleri ile tanınmaktadırlar.



Türkler beyaz, geniş kafa yapısına sahip olan bir ırktır. Arkeologların "andronova Turan insanı" dedikleri bu tipin kalıntılarına Orta Asya'da görünmektedir.

Bu ırk, bu büyük Millet, Türk ulusu çevresindeki ülkelerde yaşayan uzun kafalı ırklardan kesin çizgilerle ayrılmaktaydı.



Türkler, Tanrı Dağları ile Altay Dağları arasındaki geniş ülkede, bugünkü Çungarya'da yani Doğu Türkistan'ın kuzey kesimlerinde yaşıyorlardı.



Amerika Kıtasını ilk bulanlar ise ve bu toprak kendi toprakları olan yine Kızılderili Türkler bulmuştur ve Türk oldukları dillerinde kullanmış oldukları Türkçe sözlerin yanında Türk ilk dini olan onlar Şamanızım dinine bağlı olarak, tüm simgelerinde Bozkurt bayrağı ve Bozkurt ilkesiyle yola çıkmaktadırlar, gelenek, görenekler, düğünleri ise tam olarak bizim toy düğünlerimiz gibidir, ve Hititler Sümerler soydaşlarımız gibi onlarda Türk  Milletinden oldukları kaynaklarca, belgelerle kanıtlanmıştır.



Türkler adlarıyla, sanlarıyla, varlıklarıyla, kimlikleriyle Türk olan Irklarıyla, büyük Ulusları, Milletleri ile, oymak, aşiret, soylarıyla, boylarıyla, Türk kimlikleriyle dünyanı yöneterek, eski bir Millet olarak uzun çağlardan, günümüze kadar tüm özelikleriyle varlıklarını yaşatmaktadırlar.



İlk önceden Türk adı Türkçe konuşan bu büyük Türk Milletinin birisinin adı olarak, Sonradan bütün Türkçe konuşanlara Türk adı verilmiştir.

Böylece günümüze kadar Türk, Türk Milleti diye tanınmaktadır.



Türk Sözcüğünün anlamı "güçlü", yiğit, atılgan, kahraman, savaşçı demektir, ve ilk başlarda "Türük" olarak söylenmekteydi.

Bu sözcük ilk kez M.Ö.1400'lerde Çin belgelerinde geçmektedir.



Çin tarihinden öğrenildiğine göre Türkler M.Ö. 700'lerde Çin topraklarını ve kendi toprakları olanları ele geçirmeye başlamışlardır. Varlıkları o topraklarda kurmuşlardır.



Türk tarihinin aydın yüzünü yansıtan tarihimiz eski dönemlerde olan, bulunan izler bir bölüm Türk destanlarında görünerek varlığını yansımıştır.

Ergenekon destanında Türklerin düşmanlarınca küçük bir alana sıkıştırıldıktan sonra Türkler güçleriyle, yiğitlikleriyle çoğalmaları, bakır, demir madenini eriterek, dünya yüzüne dışarıya çıkmaları ve dünyaya açılmalar ve dünyanı yönetmeleri konusu Türk tarihi açısından çok kutsal, önemlidir.



Türklerin birçok milletleri egemenlikleri altına alarak büyük imparatorluklar, kurmaları tam olarak en eski çağlarda bile yabancı milletlere dikkatini çekerek ve üstün tarih belgelerine kahramanlıkları, atılgan, yiğitlikleri, savaşçı olduklarıyla geçmişlerdir.



Kurulan bir bölüm bu Türk devletlerimizden

1-Büyük Hun İmparatorluğu MÖ 204-MS 216

2-Batı Hun İmparatorluğu

MÖ 40-216

3-Avrupa Hun İmparatorluğu 375-454

4-Ak Hun İmparatorluğu

420-562

5-Göktürk İmparatorluğu 552-743

6-Avrupa Avar İmparatorluğu 565–803

7-Hazar İmparatorluğu 651–983

8-Uygur Devleti 744–1335

9-Karahanlı Devleti

840–1212

10-Gazneliler Devleti 963–1183

11-Büyük Selçuklu Devleti 1040–1157

12-Harzemşahlar Devleti 1157–1231

13-Altınordu Devleti

1227–1502

14-Osmanlı İmparatorluğu 1299–1922

(Saltanatın kaldırılması-1 Kasım 1922)

15-Timur İmparatorluğu 1370–1507

16-Babür İmparatorluğu 1526–1858





Öte yandan Türk büyük devletlerimizden olan Selçuklu, Karakoyunlu, Akkoyunlu,

Osmanlı,

Anadolu Selçuklu, Celaliler, Safeviler

Devleti'nin Türk ulusu tarafından kurulan beyliklerinin en uzun ömürlülerinden birisi olan Karamanogullari, Oguzlar'in Afsar boyundan sayılmaktadır.



Böylece dünyanın her yerinde yaşayan Aşiret, oymaklar, boylar, soylar, kollar yüzde yüz Türkmen’dir ne kadar Arapça ve Kürtçe konuşanlar varsa aşiretlerin Türk ırkından Oğuz Hanın 24 boyundan oldukları belgelidir, tarihin büyük kanıtı olarak kaynaklarla ve arşivlerde bulunmaktadır,

Artık tüm Aşiretlerimiz, oymaklarımız, kol, boylarımız kendi Türkmen, Türk soyuna bir an önce dönmelidirler.



Tanınmış büyük Türkmen Aşiretlerimizden olan Afşar, Avşar Türkmenleri, XIII. yüzyılın ilk yarısından bu yana devam eden Türk Moğol döneminde ülkelerini bırakarak, önceden Azerbaycan ve Şirvan yöresine yerleşerek sonradan Anadolu'ya geçerek, Türkiye’ni kendilerine vatan edilerek yerleşmişlerdir böylece günümüzde Diyarbakır, Şanlıurfa ve birçok şehir, ilçelere, köylerde yaşamaktadırlar.

Türkiye Selçuklu Sultani Alâeddin Keykubad (1220-1237) tarafından Ermenek vilâyetine yerleştirilmişlerdir  ve (1228)

Kalabalık, hızlı göç sırasında Karaman oğlu beyliklerini kurmuşlardır Ve adları Türkmen oymağı, aşireti diye tarihe geçmiştir.



Böylece Afşar Türkmen aşiretinden çok sayıda Türk soyları, boylar, kolları günümüzde Türkiye, Irak, Suriye, İran Horasan, Cezayir, Filistin, Colan, Lübnan, Aman, Libya, Mısır ve birçok Arap ülkelerinde bulunarak, ne kadar dillerini kayıp etmelerine rağmen yine Türk olduklarını bilmektekiler ve Türklükle gurur duymaktadırlar.



Oğuz hanın 24 boyundan, Afşar, Avşar kolundan olan tanınan Türkmen oymak aşireti

Morca, morcalı Oymak, aşireti birkaç kola ayrılmaktadır.



Bu aşiretin kollarını üç kardeş tarafından yönetilmiştir göç zorluğunda kalarak birisi Suriye, Halep, diğeri Irak Telafe, Musul bölgesine yerleşerek, en son kardeş

Anadolu’ya yerleşerek,  göçün orta Anadolu‘ya doğru ilerlemesiyle o bölgelerde varlıklarını, benliklerini kurarak çoğalmışlardır.

.

Orta Anadolu’ya yerleşen kardeş  günümüzde Oymak, Aşiret başkanlığını  kendileri yöneterek, bugünkü Morsalı köyünde izleri bulunmaktadır.

Ayrıca Küllüm adını taşarak, dağda olan konaklama yerlerini almaktadırlar.



Morca, Morcalı Aşiretinin küllüme yerleşerek varlıkları, kültürlerini, gelenekleri, görenekleri tüm Türkmen aşiretlerinden farklı olmayarak sürdürmüşlerdir,

Küllüm dağı ise Selçuklu dönemin de kervan Sarayı yolu olarak tam Halep-Kilis- Gaziantep-Şanlıurfa, Diyarbakır yoluna doğru giden ve uzun yıllar birbirlerinden ayrılan üç kardeş kurmuş oldukları köy, ilçe şehrin Morca, Morcalı diye tanınarak ve tam yüzde yüz Türkmen aşiretinden olmaları çevreye daha fazla güç, sevgi rüzgârı, hoşgörü, kardeşlik, sevgi birliği estirmişlerdir.



Artık burası Morcalı aşiretinin kervanların geçiş güzergâhları olarak kullanılan kervan saray olarak eskiden kullanmaktaydı.

Morca, Morcalı oymak aşireti, Karaman oğullarının Aşireti olarak bu aşiret onlara bağlı soylu Türkmen aşiretidir, bu bölgenin onların tarafından kurularak, dağın eteği  ünlü bir ticaret merkezine dönerek Suriye kökenlilerin tam zenginlik alış veriş, satış alanı olmuştur.



Bu bölgeye  yerleşen Morca, Morcalı Oymak, aşireti bugünkü köy yerine taşınarak günümüze kadar Türklüğünü ve bir Türkmen aşireti olduklarını dilleriyle, tarihleri ile savunarak, soylarını korumaktadır.



Morca, Morcalı öteki kardeşler ise sonradan kendi yurtlarına dönerek, bir bölümü hala Suriye, Irak, İran Horasan ve Arap devletlerinde, Türkmen diye yaşamalarına rağmen birçoğu bu günümüz de Karamanın Morcalı köyüne göç ederek, Morcalı köyünü Genişleterek kurmuşlardır.



Bu köyde yaşayan ve Gaziantep, Afyon, Diyarbakır, Şanlıurfa ve öteki Türkiye topraklarında İran, Irak, Suriye, Filistin, Lübnan devletinde yaşayan  Morca, Morcalı aşireti arsında hiçbir ayrım bulunmamaktadır ayni Türkmen dilini şivesini kullanarak, yüzde yüz Türkmen olduklarını kanlarıyla benimsemekte dirler,   sevmektedirler törenleri, toy düğünleri, gelenekleri, görenekleri tüm Türkmenlerle aynidir, birdir yüz görünüşleri yapımları Kültür, giyim yaşayışları davranışları, oyunları, düğünleri, ve yüz yapısı konuşmaları birdir, hiç farkı yoktur her bir yönden birebirlerine benzemektedirler.



Morca, Morcalının yaşamış  oldukları bölgeler, tam bir Anadolu Vatanımızın güzelliğini Türkmen kimliği, Türk ırkının uzun yıllardan beri kurmuş oldukları büyük devletler, kendi topraklarında , yaşatmış oldukları  büyük oymaklarıyla,  varlıklarını belgelerle gün ışığa çıkarmışlardır.



Bu oymak bu aşiretlerden tarihi yüce büyük devletlerimiz, Türk varlığımız dünyaya hüküm etmesi, Türk Milletimizin kahraman, yiğit, çalışkan, uygarlık dolu, atılgan yorgunluk, korku, ölüm düşünmeyen bir Millet olduğunu geçmişimizLE hatırlatarak, tarihlere yansıtmaktadır.



Onun için Türklüğümüzle Oymak, aşiretlerimizlegurur duymaktayız.



Morca, Morcalı Türkmen oymak Aşireti

AFYONKARAHİSAR Çevresinde Türkmen Oymak, Aşiret  tam birbirlerinin milli duygu, milli düşünce, Türkçülük ilkesiyle bağlıdırlar her bir aşiret, öteki Türkmen Aşiretinin öz be öz kan, can kardeşidir, soydaşıdır.

Günümüzde Morca, Morcalı yanında

bir ölüm bu aşiretler Irak Türklerinde bulunmaktadır özellikle, Karakeçili, Sarı keçili, Karakoyunlu, Bayat, Afşar, Lek, Türkan, Barak.



Ayni zamanda

Ca'ber, Ca'berli, Caberlü, Caybay Afyonda şehrinde diğir kardeşleri  Kerkük, Telafer, Tuzhurmatu, Erbil Türk şehirlerine bağlı olan bölgelerde bulunmaktadır bir bölümü iseBayat köylerinde, Musul şehrinde bulunmaktadır.

Ayrıca Kerkük ALTUNKÖPRÜ Kasabasında tanınan ve Türkiye, ayrıca Makedonya’da buluna  - Köprülü

Köprücü bizim Türkmen aşiretidir.



Morca, Morcalı, Morcalu (Emirdağ’ında ) yaşayarak

- Muğulcalı, Muğulcalu - Müsacalı, Müsacalu - Muslucalı, Muslucu, Muslucalu diye Irak’ın Musul, TELAFER Türklerinin

Türkmen aşiretinin ayni kolundandır.

(Emirdağ’ında ) yaşayarak

Ve tanınan Karakol, Karagol Karagül aşiretinin yaşamış olduğu bölgeleri şehirlerinden Aziziye Kazası)

Günümüzde Irak’ın Vasıt şehrinde buluna Aziziye ilçesiyle ayni Türkmen aşiretinden oldukları akraba olduklarını göstermektedir, ayrıca Ankara Bala ilçesinde Kara oğlan diye tanınmaktadırlar, Karagollu, Karakollu Türkmen aşireti



Morca Morcalı tanınan tarih boyunca bir Türkmen oymak, aşiretidir Osmanlı devleti döneminden  Afyon Emirdağ, Bolvadin yakınında yerleşen günümüze kadar  bu  bölgede yaşayan bir Türkmen aşireti, oymağıdır.



Ayrıca Karaman bölgesin morca Morcalı, aşireti Morcali adında bir köyleri bulunmaktadır.

Afyon yöresiyle ve Karaman yöresinde yerleşen, yaşayan Morcalı aşireti bu gün varlığı ile Gaziantep Morcalı köyü ile bir aşiret bir ırktan, bir boydan olarak  akrabadırlar, Morcalı Aşireti büyük Türkmen aşireti olarak, Afşar, Avşar boyundan olarak İran Türklerin bölgesi olan Horasan bölgesinden bu topraklara uzun yıllar beri yerleşmişlerdir.



Morcalı köyü bundan  400 yıllardan  önceleri varlığını, Türk tarihini korumaktadır,  Bu yer 30 yıl önceleri görünmektedir, ama Morcalılar daha önceden buralarda yaşadıklarını söylemektedirler.



Türkmen Aşireti Morca, Morcalı günümüze kadar tanınan ve yaşayan

Birçok ailelerin  Morcalı aşiretinin Türklüğünü, dilini, kültürünü öteki Türkmen aşiretleri ile ilgili olduğunu göstermektedir.



Morca, Morcalı aşiretinden köyde tanınanlardan

Kara Bekirler (karaman) bölgesinden bir çok akrabalarıyla aşiretlerini geçmişin, geleceğini bu günününü savunarak Türkmen aşiretleri ile ayni milli duygu içindedirler.

Bu aile , aşiretin

Büyük Oğlanları (yıldız)

(şahin ve bakır)

Öteki aileler ise

Çoğu köye yerleşerek geçimlerini sürdürmektedirler

Ailenin en büyüğü Ahmet adında olarak Büyük oğlan soyadıyla tanınmaktadır.

Ondan gelen oğulları ise

Mustafa Kiya

Hacı Ömer

Güdemeci Ali

Halil karavana

Mustafa Kiya bir zamanlar köyün muhtarı olmuştur.



Mustafa ise kiyanın oğlu diye Ahmet köyün uzun yıllar muhtarlığını yapan ve bölgede sözü dinlenen, geçen, sofrası bol yardımıyla tanınan biriymiş.

Hacı Ömer ve Güdemeci Ali’nin erkek çocukları olmadığı için aşiretin tanınanları ve önde gelenleri akrabalar Morca aşiretine dahi çıkmaktadırlar.



Morcalı ailesi Halil’den (karavana) çoğalarak aşirete dönmüşlerdir. Karavana Halil’in çocukları Ökkeş ve Mehmet (kara Memat) adındadır ve köyün önde gelenleri sayılmaktadırlar.



Günümüzde Morcalı büyük bir Türkmen oymak, aşireti olarak Türk dünyasının birçok topraklarına bulunmaktadır, ister Türk, ister Arap devletlerinde olsun izleri görünmektedir,ve birkaç köyde Morca, Morcalı olarak tarihimizde geçmektedir.

Türkmen aşiretinin özü olan Morca aşireti Türklüğüne, diline, kültürüne, gelenek, göreneklerine bağlı olarak milli kimlikleri Türkmen kimliğine sahip çıkmaktadırlar.



Böylece Türk aşiretlerimizi, oymaklarımızı kapsayan Kutsal Tarihimizdeki boylarımız, kollarımız büyük soyumuz

Oğuz han’a dayanarak çok sayıda büyük devlet kuran milletimi Türk Devletleri'nin Kuruluş ve Yıkılış Tarihleri aşiretlerini, oymaklarıni içererek kimliğini, Türklüğünü, toprak yurdunu korumuşlardır.



Bu büyük Türk devletlerimizden.

Büyük Hun İmparatorluğu/M.Ö. 4. çağ - M.S. 48

Avrupa (Batı) Hun İmparatorluğu/374-496

Ak Hun (Eftalit) İmparatorluğu/4. çağ sonları - 577

Birinci Göktrük İmpararorluğu/552-582

Doğu Göktürk İmparatorluğu/582-630

Batı Göktürk İmparatorluğu/582-630

İkinci Göktürk İmparatorluğu/681-744

Uygur İmparatorluğu/744-840

Avrupa Avar İmparatorluğu/6. asır - 805

Hazar İmparatorluğu/7. çağ - 965

Karahanlılar Devleti/840-1042

Gazneliler Devleti/962-1187

Büyük Selçuklu Devleti/1038-1194

Harezmşahlar Devleti/1097-1231

Osmanlı Devleti/1299-1922

Timurlular Devleti/1370-1506

Bâbürlüler (Gürgâniyye) Devleti/1526-1858

Devletler

Kuzey Hun Devleti/48-156

Güney Hun Devleti/48-216

Birinci Chao Hun Devleti/304-329

İkinci Chao Hun Devleti/328-352

Hsia Hun Devleti/407-431

Kuzey Liang Hun Devleti/401-439

Lov-lan Hun Devleti/442-460

Tabgaç Devleti/386-557

Doğu Tabgaç Devleti/534-557

Batı Tabgaç Devleti/534-557

Doğu Türkistan Uygur Devleti/911-1368

Liang Şa-t'o Türk Devleti/907-923

Tana Şa-t'o Türk Devleti/923-936

Tisin Şa-t'o Türk Devleti/937-946

Kan-çou Uygur Devleti/905-1226

Türgiş Devleti/717-766

Karluk Devleti/766-1215

Kırgız Devleti/840-1207

Sabar Devleti/5. çağ - 7. çağ arası

Dokuz Oğuz Devleti/5. çağ sonu - 6. çağ sonu

Otuz Oğuz Devleti/5. çağ sonu - 6. çağ sonu

Basar-Alan Türk Devleti/1380-?

Doğu Karahanlı Devleti/1042-1211

Batı Karahanlı Devleti/1042-1212

Fergana Karahanlı Devleti/1042-1212

Oğuz-Yabgu Devleti/10. çağın ilk yarısı - 1000

Suriye Selçuklu Devleti/1092-1117

Kirman Selçuklu Devleti/1092-1307

Türkiye Selçuklu Devleti/1092-1307

Irak Selçuklu Devleti/1157-1194

Eyyubîler Devleti/1171-1348

Delhi Türk Sultanlığı/1206-1413

Mısır Memlûk Devleti/1250-1517

Karakoyunlu Devleti/1380-1469

Akkoyunlu Devleti/1350-1502

Beylikler

Tulûnlular/868-905

İhşidîler/935-969

İzmir Beyliği/1081-1098

Dilmaçoğulları Beyliği/1085-1192

Danişmendli Beyliği/1092-1178

Saltuklu Beyliği/1092-1202

Ahlatşahlar Beyliği/1100-1207

Artuklu Beyliği/1102-1408

İnaloğulları Beyliği/1098-1183

Mengüçlü Beyliği/1072-1277

Erbil Beyliği/1146-1232

Çobanoğulları Beyliği/1227-1309

Karamanoğulları Beyliği/1256-1483

İnançoğulları Beyliği/1261-1368

Sâhib Atâoğulları Beyliği/1275-1342

Pervâneoğulları Beyliği/1277-1322

Menteşeoğulları Beyliği/1280-1424

Candaroğulları Beyliği/1299-1462

Karesioğulları Beyliği/1297-1360

Germiyanoğulları Beyliği/1300-1423

Hamidoğulları Beyliği/1301-1423

Saruhanoğulları Beyliği/1302-1410

Aydınoğulları Beyliği/1308-1426

Tekeoğulları Beyliği/1321-1390

Eretna Beyliği/1335-1381

Dulkadıroğulları Beyliği/1339-1521

Ramazanoğulları Beyliği/1325-1608

Doburca Türk Beyliği/1354-1417

Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti/1381-1398

Eşrefoğulları Beyliği/13. asır ortaları - 1326

Berçemeoğulları Beyliği/12. çağ

Yarluklular Beyliği/12. çağ

Atabeylikler

Böriler/1117-1154

Zengîler/1127-1259

İl-Denizliler/1146-1225

Salgurlular/1147-1284

Hanlıklar

Büyük Bulgarya Hanlığı/630-665

İtil (Volga) Bulgar Hanlığı/665-1391

Tuna Bulgar Hanlığı/981-864

Peçenek Hanlığı/860-1091

Yorum ekle